Dziś jest sobota 29 kwietnia 2017, dziś są imieniny: Piotra i Pawła

Menu strony

Kalendarz imprez

Licznik

Odwiedziło nas:
5759461
osób

Wyróżnienia

Góralice (Görlsdorf)

dodano: 2011-10-12 12:11:16

Góralice leżą przy drodze krajowej nr 26, na wschód od Trzcińska-Zdrój, w odległości 5 km w kierunku Myśliborza.

Wieś pochodzi z czasów średniowiecza. Pierwsze źródła informujące o wsi pochodzą z 1317 i 1357 roku. Wieś jest wymieniana jako Gerlagesdorpe. Góralice były początkowo własnością książęcą. W 2 połowie XVIII wieku zostały zwiększone dobra królewskie i powstała w Góralicach domena. Na początku XIX wieku Góralice składały się z części chłopskiej i dziedzicznego folwarku czynszowego. Wieś liczyła 455 mieszkańców (9 dużych gospodarstw chłopskich, 12 półchłopów i zagrodników, 58 komorników, kowal i młynarz).

W połowie XIX wieku dzierżawcą folwarku był Kaselen, zaś dobro liczyło 1815 mórg ziemi. Na początku XX wieku właścicielem folwarku był Gerd Wilhelm von Levetzow, a w latach 30-tych XX wieku Moritz v. d. Lancken (folwark liczył 618 ha ziemi). 

Przez wieś przejeżdżały bojowe wozy taborów husyckich (1433), wojska Wallensteina i szwedzka armia Gustawa Adolfa (1627, 1630, 1634) a także napoleońskie wojska francuskie i polskie. Położenie wsi na starym szlaku handlowym stwarzało dogodne warunki do bogacenia się i szybkiego odrabiania zniszczeń spowodowanych grabieżami, pożarami i wojnami. Przed wybuchem II Wojny Światowej mieszkało tu około 730 osób. Była piekarnia, masarnia, gorzelnia i hotel z restauracją w centrum wsi.

W XIX w Góralice miały formę owalnicy, wydłużonej w kierunku południowym. Układ przestrzenny charakteryzował się kompozycją zwartą, ukształtowaną w sposób osiowy. W strukturze osadniczej dominowały duże zagrody chłopskie, 5 i 4-budynkowe, ze szczytowo lokowanymi chałupami oraz stodołami od strony pola. Na obrzeżach wsi usytuowane były zagrody o mniejszej skali, 2 i 5-budynkowe. W centralne części wsi znajdował się kościół. Po przeciwległej stronie kościoła usytuowany był niewielki zespół folwarczny, złożony z czworobocznego (regularnego) podwórza gospodarczego, o kompozycji zwartej, zamkniętej, z przyległym od zachodu ogrodem (bez parku). W południowej części wsi, po zachodniej stronie drogi, założony był regularny, czworoboczny cmentarz. Po północnej i południowej stronie wsi, w znacznym oddaleniu usytuowane były wiatraki.

Obecnie Góralice to duża wieś sołecka. Układ przestrzenny o czytelnym, pierwotnym założeniu owalnicowym z historycznie wykształconą strukturą osadniczą oraz współczesnymi elementami przestrzennymi. Owalnicowy układ przestrzenny ograniczony jest od północy linią kolejową oraz szosą Trzcińsko – Myślibórz zaś od południa rozwidleniem dróg w kierunku Dobropola i Stołecznej. Po północno-wschodniej stronie wsi, przy trzech otwarciach komunikacyjno-przestrzennych ulokowana XX-wieczna, rolnicza zabudowa oraz współczesna szkoła. W architektonicznym krajobrazie wsi dominuje zabudowa murowana (ceglana - chałupy i kamienno-ceglana - budynki gospodarcze), z pojedynczymi ryglowymi stodołami. 

XIII-wieczny, kamienno-ceglany, romański kościół znajdujący się pośrodku wsi stanowi dominantę architektoniczną oraz element zabudowy o wartościach zabytkowych. Dwór oraz większość budynków gospodarczych (w tym gorzelnia) zostały wyburzone. Historyczna zabudowa folwarku to obecnie dwa budynki (kuźnia oraz budynek inwentarzowo-magazynowy), pochodzące z lat 20-tych XX wieku. W południowej części wsi usytuowany cmentarz komunalny (dawniej ewangelicki) z czytelnym zarysem pierwotnej nekropolii, ze śladami XIX-wiecznych nagrobków i bramą z 2 połowy XIX wieku.

W północnej części wsi, przy rozwidleniu dróg, znajduje się murowana kapliczka z początku XX wieku. W tej części wsi usytuowana jest stacja kolejowa z początku XX wieku – obecnie nieczynna. Góralice są wsią o statusie sołectwa.Obszar geodezyjny zajmuje powierzchnię 1873 ha. We wsi mieszka obecnie 548 osób (według stanu na 31.12.2008 r.). 

Ważniejsze obiekty zabytkowe:

  • kościół pod wezwaniem Św. Stanisława BM (nr rejestru zabytków 491 z 22.12.1965 r.)
Opracowane na podstawie
Skróconego Studium Ruralistycznego
Gminy Trzcińsko-Zdrój,
Szczecin, 1997
Dane adresowe

Urząd Miejski Trzcińsko
ul. Rynek 15
74-510 Trzcińsko - Zdrój

tel. 91 41 48 001
fax 91 41 48 103
e-mail: um@trzcinsko-zdroj.pl

Ważne informacje

NIP: 858-17-31-665
REGON: 811684835
konto: 02 9370 1020 0400 0130 2004 0008

Godziny pracy

Urząd Miasta jest czynny
poniedziałek - czwartek w godzinach 7.30 - 15.30
piątek w godzinach 7.00 - 15.00